EDUKACJA

Kilka lat wstecz żyłem w wędkarskim przeświadczeniu, że trolling w wodzie o głębokości mniejszej niż 3 metry traci jakikolwiek sens, jeśli nie jest to sporadyczne trącanie woblerem o górki, kamienie i inne przeszkody. Pierwsze wątpliwości zasiał we mnie znajomy Szwed – lokalny guru wędkarski, który zarekomendował mi pewne łowisko szczupaków, zastrzegając: „Tylko jesień i tylko slow trolling”. Nie pytałem o szczegóły, uznając, że slow trolling to po prostu spowolniony trolling, który z jakiegoś powodu i chyba wbrew logice miałby być skuteczniejszy na jesienne esoxy niż metody konwencjonalne. Zastanawiałem się jednak nad innym problemem. Jezioro (jedno z kompleksu połączonych ze sobą) ma prawie 700 hektarów, ale średnia głębokość wynosi 2 metry, przy maksymalnej 3,2 m. Poppery, jerki, klasyczny spinning – to wszystko mogło tam zadziałać. Ale jak trollingować na tak płytkiej wodzie? Czy to w ogóle ma jakiś sens?

Slow trolling
Pojęcia szybkiego i wolnego trollingu są bardzo względne. Dla jednego prędkość 4 km/h jest już duża, inni dopiero przy takiej widzą sens „dorożki”. Tymczasem prędkość łodzi względem brzegu to niejedyny parametr trollingowych łowów. Do uwzględnienia jest jeszcze uciąg wody, tor ruchu łodzi, rodzaj i charakter pracy przynęty, a także mnóstwo innych czynników, których dostrzeżenie i uwzględnienie wynika z doświadczenia. Dlatego slow trolling – wbrew swojej nazwie – to nie zbiór uniwersalnych reguł i sztywnych zaleceń dotyczących prędkości łodzi, a raczej pewna koncepcja łowienia. W szwedzkim wykonaniu polega ona na powolnym, metodycznym obławianiu rozległych, najczęściej niezbyt głębokich łowisk, zazwyczaj za pomocą specjalnych zestawów z kulą wodną lub parawanem, przy użyciu sztucznych przynęt bądź martwej rybki*. Metoda slow trollingu jest wręcz stworzona do poszukiwania okazów drapieżników na łowiskach, w których kryjówki ryb (a więc i same ryby) występują w rozproszeniu. Klasycznym przykładem łowiska jest duża zatoka jeziora, o mniej więcej równej i niespecjalnie dużej głębokości, niezbyt zasobna w wysokie rośliny podwodne, za to obfitująca w pojedyncze kamienie lub ich grupki. Punktowe spinningowanie jest wtedy dość trudne, ze względu na problemy z lokalizacją stanowisk. Choćby dlatego, że na płytkiej wodzie obszar „widziany” przez większość echosond jest bardzo mały. Trolling w takich miejscach statystycznie daje szansę obłowienia większej ilości kryjówek w krótszym czasie. Nie jest to oczywiście obłowienie tak precyzyjne, jak przy spinningowaniu, ale przy agresywnym, jesiennym żerowaniu drapieżników precyzja podania przynęty nie jest tu kluczowym zagadnieniem.

Z kulą wodną
Najprostszym sposobem na slow trolling jest „dorożka” z pustą (zakorkowaną) kulą wodną. Do oczka kuli wodnej przymocowujemy, dla wygody operowania, duże kółko łącznikowe. Na to kółko zakładamy gumkę recepturkę – i osprzęt mamy już gotowy. Teraz wystarczy nadać odpowiednią prędkość i prosty kierunek łodzi, wypuścić przynętę na mniej więcej 3–4 metry, a następnie zacisnąć gumkę z kulą na żyłce lub plecionce. Pozostaje jeszcze wypuszczenie przynęty na pożądaną odległość, co na płytkim, pełnym zaczepów łowisku nie jest takie proste, szczególnie w przypadku przynęty tonącej. Najlepiej jest nadać łodzi prędkość większą niż trollingowa i, przyciskając kciuk do rantu szpuli, z wyczuciem oddawać linkę, od czasu do czasu podciągając w górę zestaw dla pewności, że nie wszedł w zaczep. Warto przynętę wypuścić dalej niż zwykle, a po zablokowaniu kołowrotka i powrocie do prędkości trollingowej łódź prowadzić łagodnymi zakosami. Nie będziemy wówczas łowić w samym kilwaterze, w którego nęcące właściwości  trudno jest uwierzyć na łowisku o głębokości 2 metrów. Podczas holowania ryby trzeba pamiętać o takim manewrowaniu wędką, aby w końcowej fazie holu móc zerwać jednym szarpnięciem kulę. Drugim sposobem wykorzystywanym w metodzie slow trollingu (i trollingu w ogóle) są pływające parawany, wykonane zazwyczaj ze specjalnej pianki. Oprócz funkcji wypornościowej pełnią one dodatkowo inne ważne zadanie. Dzięki swojej konstrukcji odprowadzają przynętę na bok względem toru łodzi. W klasycznym trollingu rozwiązanie to umożliwia łowienie na większą liczbę wędek z jednej łodzi**. W slow trollingu pozwala zaś uniknąć łowienia w kilwaterze lub jego bezpośrednim sąsiedztwie. Dzięki temu nie ma potrzeby pływania po łowisku zakosami.

Przynęty
W płytkim trollingu zastosować można praktycznie każdą, dozwoloną prawem i lokalnym regulaminem przynętę. W modelu skandynawskim często są nią martwe rybki zbrojone specjalnymi systemikami. Świetnie nadają się też niemal wszystkie przynęty sztuczne. Po nabraniu wprawy w ustalaniu prędkości łodzi, odległości holu, długości odcinka między elementem wypornościowym a przynętą, używać można z powodzeniem woblerów, które w normalnych warunkach trollingowych pracują metr – dwa głębiej, niż wynosi głębokość łowiska do płytkiego trollingu. W przypadku łowisk, na których często trzeba uciekać od wypłyceń, skałek, płytkich rantów, lepiej jest, jeśli są to woblery pływające. Po napłynięciu na wypłycenie wystarczy bardzo zwolnić i na minimalnej prędkości wrócić na właściwy tor – wobler będzie wtedy płynął praktycznie tuż pod powierzchnią, za elementem wypornościowym. Oczywiście w płytkim trollingu można stosować też woblery płytko pracujące bez żadnych elementów pośrednich, ale często za sprawą „płytkiej” konstrukcji sterów ich praca nie jest satysfakcjonująca. Trudniejsze w prowadzeniu, ale bardzo skuteczne są też duże błystki wahadłowe, rippery, a także woblerogumy.

*  w RAPR dozwolone jest w trollingu używanie tylko przynęt sztucznych
**  w RAPR dozwolone jest łowienie na jedną wędkę trollingową, ale parawany mogą być przydatne przy większej liczbie wędkarzy na dużej łodzi