Do takiego pytania sprowadził się dość obszerny list Czytelnika, zawierający opis pewnego łowiska, określanego w liście mianem prywatnego. Od dłuższego czasu obserwuję taką prawidłowość, że ilekroć gospodarzem wody nie jest PZW, to taka woda jest określana mianem "prywatnej", niezależnie od jej faktycznego statusu. Słowo "prywatna woda" staje się swego rodzaju usprawiedliwieniem dla wielu działań, niekoniecznie zgodnych z obowiązującym prawem. Aby odnieść się do postawionego pytania, należy na wstępie sięgnąć do przepisów dotyczących podziału wód.

Podział wód
Kwestie związane z gospodarowaniem wodami regulują przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Ustawa ta wprowadza również szereg podziałów wód, które mają fundamentalne znaczenie dla dalszych rozważań.

Zacznę od dyspozycji art. 5 ww. ustawy. Przepis ten, po pierwsze, wprowadza podział wód na powierzchniowe i podziemne (nas ze względów oczywistych będą interesowały wody powierzchniowe). Po drugie, dzieli wody na morskie (wody terytorialne i wewnętrzne) i śródlądowe (w kręgu naszych zainteresowań pozostają wody śródlądowe).

Reasumując, w tekście zajmę się śródlądowymi wodami powierzchniowymi. Te zaś dzielą się na:
1) płynące – w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek, a także w jeziorach oraz innych zbiornikach wodnych o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, a także wód znajdujących się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących;
2) stojące – znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych z ciekami naturalnymi.
Ponownie reasumując, przedmiotem rozważań będą śródlądowe wody powierzchniowe, zarówno płynące, jak i stojące.

Prawo własności wód
Z dyspozycji art. 10 ustawy – Prawo wodne jednoznacznie wynika, że wody stanowią własność Skarbu Państwa lub innych osób prawnych albo osób fizycznych, przy czym wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi. Nie będzie zatem błędem dokonanie kolejnego – wynikającego ze stosunków własnościowych – podziału wód na wody publiczne i prywatne. Tym samym należy uznać używanie nazwy „prywatna woda” za całkowicie uprawnione.

Na szczególną uwagę zasługuje tu przepis art. 10 ust. 3, który stanowi, że płynące wody publiczne nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie.

Wymiary i okresy ochronne
Kwestię wymiarów i okresów ochronnych ryb i raków regulują postanowienia § 6 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie (Dz.U. Nr 138, poz. 1559 ze zm.). Nie mam zamiaru przytaczać tutaj tych przepisów, gdyż powinny być one znane każdemu, kto mieni się wędkarzem. Chcę natomiast zwrócić uwagę, że rozporządzenie to stanowi realizację delegacji ustawowych zawartych w art. 2 ust. 2 i art. 21 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750).

Przepis art. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym stanowi natomiast, że ustawa ta reguluje zasady i warunki ochrony, chowu, hodowli i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych, zaś z art. 8 tej ustawy jednoznacznie wynika, że zabrania się połowu ryb z naruszeniem wymiarów ochronnych i w okresie ochronnym. Jeśli cofniemy się teraz do akapitu odnoszącego się do podziału wód, to należy dojść do wniosku, że ustawa zabrania połowu ryb o wymiarach ochronnych i w okresie ochronnym w powierzchniowych wodach śródlądowych zarówno płynących, jak i stojących.

Pozostaje zatem najważniejsza sprawa, a mianowicie stosunki własnościowe na danej wodzie. I tutaj trzeba wyraźnie powiedzieć, że ustawa o rybactwie śródlądowym nie różnicuje powierzchniowych wód śródlądowych pod względem panujących stosunków własnościowych.

Oczywiście i od tej reguły istnieją pewne wyjątki wskazane w ustawie o rybactwie śródlądowym, zawarte w przepisach art. 13 (obręby hodowlane) i art. 17 (cele zarybieniowe, hodowlane, naukowo- -badawcze). W tych dwóch przypadkach zakazy dotyczące wymiarów i okresów ochronnych nie obowiązują.

Kwestię odrębną będą stanowiły także wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej (stanowią one własność właściciela tej nieruchomości), o których mowa w art. 12 ust. 1 Prawa wodnego.
Cezary Szczepaniak